Home
Bezint voordat Gij in Duitsland begint!
Alle nieuwsbrieven en persberichten zijn te downloaden vanuit 'Archief'.
Gebruikte afkortingen: HR = Hoge Raad, MvF = Ministerie van Financien, BD = Belastingdienst
October 5, 2026: "a Day of Infamy…."
De beroemde woorden van de Amerikaanse president Roosevelt, de dag na de Japanse verrassingsaanval op Pearl Harbor die de Verenigde Staten de Tweede Wereldoorlog in dwongen! Toegepast op alle gedupeerden van deze affaire.
Achtergrond: Ca. 85.000 ontvangers van Duitse pensioenuitkeringen zijn sinds 2005 foutief belast v.w.b. het belastingvrije deel van die uitkeringen. Totale schade voor deze burgers ca. €850 miljoen.
Op bovenstaande datum publiceerde de heer M.C. de Graaf, waarnemend hoofddirecteur Fiscale en Juridische Zaken van het Ministerie van Financiën de beleidslijn over de fiscale behandeling van het belastingvrije deel van Duitse pensioenuitkeringen (Staatscourant (2026 nr.34337). Zoals verwacht: De slager heeft die zijn eigen bedorven vlees goedgekeurd.
Alle goede punten in de beleidslijn:
-
Alleen het belastbare deel van de Duitse uitkeringen mag in box 1 belast worden.
Alle discutabele uitgangspunten van het MvF:
-
Het arrest van de HR is niet waterdicht, niet voor één uitleg vatbaar en dus legt iedereen het in zijn belang uit.
-
Om het belastingvrije deel van de Duitse uitkering uit het pensioen (Rente) te verwijderen (en zo belastingvrij houden) is om ons onduidelijke redenen geen optie voor het MvF. Het moet en zal in Box 3 belast worden.
-
De term 'belastingvrij' is onbekend binnen het MvF. Er is ook een vakje voor in de ICT systemen. Het moet, al improviserend, ergens anders ondergebracht worden vanwege het heersende HH Syndroom.
-
Het arrest van de Hoge Raad is door het ministerie tot nieuwe jurisprudentie verklaard. Dus vallen alle in het verleden (opzettelijk?) gemaakte fouten er niet onder. Wij zien het als een zeer corrigerende tik op de grijpgrage vinger van het MvF.
-
Jurisprudentie (het glijmiddel tegen stroefheid in de uitvoering van wetgeving) en beleidsnotities vervangen officiele wetgeving, en dat alles zonder Parlementaire controle.
-
Het oordeel van het Hof Arnhem/Leeuwarden uit 2022 was voor het MvF geen aanleiding om de Duitse uitkeringen al anders te gaan belasten. Het MvF ging tegen beter weten in, in cassatie bij de Hoge Raad (de overheid gaat altijd tot aan de HR) en won zo 4 jaren waarin veel (240.000) aanslagen definitief werden gemaakt en nu dus buiten iedere vorm van compensatie vallen
-
Als inkomsten uit (vroegere) arbeid niet in box 1 passen, schuift het door naar box 3 en wordt daar als 'virueel' vermogen belast. Dat is ondermijning van de wettelijk vastgelegde Boxen definities.
-
Het betreft alleen ontvangers van een 'Altersrente'. Nabestaanden (Witwen) en arbeidsongeschikten (Arbeitsunfähig) komen helemaal niet voor in de definities van het besluit.
-
Het belastingverdrag met Duitsland tegen dubbel belasten is voor dit geval niet van toepassing.
-
Ontkenning: De Duitse belastingvrije toelage Ziektekostenverzekering wordt niet als bijproduct van inkomen uit vroegere arbeid erkend. Daardoor kan dee uitkering volledig in Box 1 belast worden.
-
Ontkenning: Ontvangers van kleine Duitse uitkeringen hebben geen fiscale bijstand nodig voor het doen van de nu vereiste vermogensaangifte.
-
Ontkenning: Deze ontvangers kunnen eenvoudig bewijzen hoe hun Duitse pensioenopbouw voor 2005 geregeld was. Dat vereist een bewaarplicht van meer dan 21 jaar!
-
Ontkenning: De berekening met het Kohortensysteem kan de Nederlandse belastingdienst zelf, zonder kontakt met het Duitse Finanzamt.
Gevolgen: Op 5 oktober 2026 werd aangekondigd dat vrijwel alle 85.000 gedupeerden naar hun geld kunnen fluiten. Alleen nog open staande aanslagen worden misschien gekompenseerd. En dit bijna 5 jaar na de oorspronklijke uitspraak van het Hof Arnhem/Leeuwarden. De dag die ons democratische rechtsstelsel heeft beschadigd.
Een dag die in schande zal voortleven!
Maar iedere belastingaanslag gebaseerd op bovenstaande publicatie moet weer voor de rechter gebracht worden. En veel tijd voor weer langdurige rechtsgangen hebben de meest getroffen gepensioneerden ook niet meer.
De "Appels zijn geen Peren" strip laat zien hoe complex het geworden is.
Oplossing:
Iedere maatschappij functioneerd op basis van normen en waarden. Onze maatschappij is een beschaafde parlementaire democratie.
Één van de geldende normen is: wie mensen benadeeld en betrapt wordt moet de aangerichte schade terugbetalen. Dat kan voor een Ministerie niet anders te zijn. Het is een ereschuld.
Dus:
-
Alle gedupeerden vanaf het begin (2005) compenseren voor;
-
onterecht ingehouden belasting over het belastingvrije deel binnen het Duitse pensioen (Rente).
-
onterecht geheven belasting over de belastingvrije toelage ziektekostenverzekeraar.
-
-
Duits pensioen (Rente) alleen in Box-1 belasten.
Het Duitse belastingvrije pensioendeel is ook 'loon uit (vroegere) arbeid'. Het hoort principieel niet in Box-3. Het is ook geen vermogen.
Via de recente wetgeving, jurisprudentie en ministerieel beleid belandt het Duitse belastingvrije pensioendeel via de vangnet constructie nu wel in Box-3. Want belastingvrij bestaat niet, er moet kost wat kost belasting geheven worden (het HH syndroom).
Ca. 95% van de uitkeringen zijn ontvangers van een Duits pensioen onder €15.000. O.a. speciaal voor die groep is in 2012 het Duits-Nederlandse belastingverdrag gesloten om de moeizame interactie met de Duitse belastingdienst (Finanzamt) weg te nemen (klein Duits pensioen regeling). Het effect van die regeling wordt nu vervangen door een nog complexere Nederlandse fiscale afhandeling met een prijskaartje.
Hoe ziet het er cijfermatig uit?
Als alles in Box-1 blijft:
-
Gemiddelde Duitse pensioenuitkering €2.500 per jaar.
-
Gemiddeld percentage belastingvrij nu 30% geeft een gemiddeld belastingvrij bedrag van €750.
-
Schijfpercentage in box-1 is b.v. 37%.
-
Dat betekend dat er in Box-1 onterecht €263 belasting wordt geheven.
Als het belastingvrije deel naar Box-3 moet:
-
Het belastingvrije deel van het Duitse pensioen zijnde €750 komt terecht in Box-3 en wel in de lade 'Overige vermogensbestanddelen'. Het past nergens anders.
-
Om dit bedrag jaarlijks te ontvangen wordt deze €750 echt geld omgezet in een 'virtuele vermogen' ca. €10.000. Dit is een zeer complexe berekening die alleen beheerst wordt door sommige belastinginspecteurs en vrijwel alle belastingadviseurs.
-
Bij een geschat jaarlijks reëel of virtueel rendement van 4% is de opbrengst van dat 'virtuele vermogen' €400 per jaar.
-
Bij overschrijding van de geldende, maar neerwaarts glijdende, vrijstellingsgrenzen volgt 38% vermogensbelasting, zijnde €152.
-
Onbekendheid met vermogensaangifte vereist daarom altijd de hulp van een belastingconsulent. Kosten €250 per jaar. Die kosten zijn er altijd: ook als u onder de vrijstellingsgrenzen valt!
-
Het belastingvrije deel in box-3 levert een gedupeerde derhalve jaarlijks :
-
€250 'te betalen' op indien het bedrag onder de vrijstellingen blijf
-
€402 'te betalen' op als in bovenstaand voorbeeld en boven de vrijstellingsgrenzen.
-
En dat van een belastingvrije uitkering van €750!
-
-
Bovendien is dit 'dubbel belasten via een omweg'. Niet van de jaarlijkse uitkering maar van het daarvan afgeleide 'virtuele vermogen'. Je kan dit 'virtueel vermogen' niet vastpakken, je kan het ook niet te gelde maken of verhandelen, maar je moet er wel 'echt geld' belasting over betalen. Een niet te verteren situatie!
-
De kosten voor die aangifte overstijgen de voordelen van het belastingvrije pensioen vele malen. Bovendien toont de reuring rondom de behandeling van kleine spaarders/beleggers de instabiliteit van het gehele Box-3 gebeuren aan.
Om daar dan ook nog ‘belastingvrije deel van een klein Duits pensioen’ aan toe te voegen getuigt van slecht bestuur en is vragen om nog meer problemen in Box-3.
Aanzet tot een eenvoudige en fatsoenlijke oplossing:
Een pensioenrecht is en blijft een inkomensrecht. Dat een deel van een dergelijke uitkering belastingvrij is ter voorkoming van dubbele belasting, mag er nooit toe leiden dat de aanspraak via een achterdeur als fictief vermogen in Box-3 toch wordt belast.
De beste oplossing om dat te voorkomen bevindt zich aan de ingang van Box-1: niet aan de uitgang!
De hieronder gepresenteerde voorstellen bereiken dat doel zonder aanpassingen aan het gehele Box-3 constructie.
Door het recht formeel in Box-1 te verankeren of expliciet te kwalificeren, wordt het doorsijpelen naar Box 3 definitief gestopt.
Hiervoor zijn drie mogelijke, alternatieve concrete wetswijzigingen c.q. jurisprudentiële oplossingsrichtingen geformuleerd:
Optie 1: De 'Uitsluitend Inkomstenbron'-fictie (Art. 3.82 Wet IB 2001)
Toevoeging van een wettelijke bepaling dat rechten op periodieke uitkeringen uit een buitenlandse publiekrechtelijke pensioenvoorziening uitsluitend als inkomensbron in Box 1 kunnen worden aangemerkt. Hierdoor is kwalificatie als 'bezitting' (vermogensbestanddeel) in Box-3 wettelijk uitgesloten. Het niet belastbare deel blijft daardoor een onbelaste inkomstenstroom binnen Box-1.
Voorstel hiertoe in de uitvoering:
De Wet inkomstenbelasting 2001 wordt als volgt gewijzigd:
A. Artikel 3.82 wordt vernummerd tot artikel 3.82, eerste lid, en er wordt een lid toegevoegd, luidende:
-
Een recht op periodieke uitkeringen uit een pensioenregeling van een andere mogendheid als bedoeld in het eerste lid, onderdeel b, wordt uitsluitend aangemerkt als een bron van inkomen uit vroegere dienstbetrekking. Dat recht behoort niet tot de bezittingen, bedoeld in artikel 5.3, ook niet voor zover de uitkeringen ingevolge het eerste lid, onderdeel b, niet tot het loon worden gerekend.
Aanvulling voor de zekerheid: een verwijzing in art. 5.3 lid 2 naar art. 3.82 lid 2, zodat de uitsluiting aan beide kanten staat.
Optie 2: Een Expliciete Box-1 Vrijstelling (Art. 3.104 Wet IB 2001)
Het belastingvrije pensioendeel wordt niet 'uit Box-1 gegooid' (waardoor het in Box-3 valt), maar blijft formeel onder de werkingssfeer van Box-1 vallen met een specifieke 0%-vrijstelling. Omdat het recht onder Box-1 blijft vallen, blijft de vrijstelling van art. 5.3 lid 2 sub a Wet IB 2001 automatisch in stand en krijgt Box-3 er geen vat op.
Voorstel hiertoe in de uitvoering:
De Wet inkomstenbelasting 2001 wordt als volgt gewijzigd:
A. In artikel 3.104 wordt aan het slot van de opsomming een onderdeel toegevoegd, luidende: [letter]. uitkeringen uit een pensioenregeling van een andere mogendheid als bedoeld in artikel 3.82, onderdeel b, voor zover die uitkeringen ingevolge dat onderdeel niet tot het loon worden gerekend.
De letter volgt op het laatste bestaande onderdeel van art. 3.104. Onderdeel r is al in gebruik, dus controleer welke letter vrij is. De aanhef van art. 3.104 moet de nieuwe tekst grammaticaal kunnen dragen. Deze optie sluit aan bij de bestaande wetssystematiek en lijkt het meest haalbaar.
Optie 3: Gelijkstelling met Binnenlands Pensioen (Art. 5.3 lid 2 sub a wet IB 2001)
De wetgever stelt buitenlandse wettelijke pensioenen qua aard 100% gelijk met binnenlandse pensioenen. Het feit dat een deel van de uitkering op grond van historische premieheffing onbelast is, verandert de kwalificatie van het recht zelf niet. Het blijft een pensioenrecht, en pensioenrechten horen per definitie niet in Box-3 thuis.
Voorstel hiertoe in de uitvoering:
De Wet inkomstenbelasting 2001 wordt als volgt gewijzigd:
A. Aan artikel 5.3, tweede lid, wordt na de laatste volzin een volzin toegevoegd, luidende: Rechten op periodieke uitkeringen uit een pensioenregeling van een andere mogendheid als bedoeld in artikel 3.82, onderdeel b, worden niet in aanmerking genomen, ook niet voor zover de uitkeringen ingevolge dat onderdeel niet tot het loon worden gerekend.
Dit sluit aan bij de bestaande opbouw van lid 2. Het is technisch de meest directe oplossing, omdat het box-3 zelf afsluit. Het is wel geen “gelijkstelling” meer maar een uitsluiting. Vraag: waarom blijven binnenlandse pensioenrechten altijd buiten box-3?